Selin
New member
Rize’de Hangi Film Çekildi? Karadeniz’in Sisleri Arasında Saklı Bir Sinema Hikâyesi
1. Bir Filmden Fazlası: Rize’nin Yağmurla Başlayan Hikâyesi
Arkadaşlar, bugün sizinle Karadeniz’in yeşiline, insanının sıcaklığına ve dağların arasına saklanmış eski hikâyelere uzanan bir yolculuk paylaşmak istiyorum. Geçenlerde Rize’de çekilen filmler hakkında konuşurken kendime şu soruyu sordum: Bir şehri gerçekten tanımak için sokaklarında yürümek mi gerekir, yoksa o şehrin bir filmde nasıl anlatıldığına bakmak da yeterli midir?
Rize denildiğinde çoğumuzun aklına çay bahçeleri, sisli dağlar, Fırtına Deresi, ahşap evler ve yağmur altında uzanan dar yollar geliyor. Fakat bu coğrafya, yalnızca güzel manzaralardan ibaret değil. Her vadinin, her eski evin ve her çay bahçesinin ardında anlatılmayı bekleyen bir yaşam mücadelesi var. Sinema da tam bu noktada devreye giriyor. Bazen bir insanın memleket özlemini, bazen kuşaklar arasındaki çatışmayı, bazen de değişen Türkiye’nin küçük bir Karadeniz kasabasındaki yansımalarını anlatıyor.
Rize’de çekilen film ve dizileri araştırırken özellikle dikkatimi çeken konu, doğanın hikâyenin yalnızca arka planı olmamasıydı. Karadeniz’de yağmur, karakterlerin ruh hâlini değiştiren bir unsur; dağlar, insanların önüne çıkan engellerin simgesi; deniz ise uzaklara gitme arzusunun karşılığı olabiliyor.
Burada önemli bir ayrımı da baştan yapmak gerekiyor: Rize’de çekilen yapımlar ile hikâyesi Rize’de geçen yapımlar her zaman aynı şey değildir. Bir filmin Karadeniz’de geçmesi, bütün sahnelerinin Rize’de çekildiği anlamına gelmez. Bu nedenle belirli bir yapımın çekim yerini değerlendirirken güvenilir kaynaklardan doğrulama yapmak önemlidir.
Şimdi gelin, bu sorunun peşinden giderken Rize’nin tarihini, insan ilişkilerini ve sinemanın anlatım gücünü bir araya getiren bir hikâyeye bakalım. Anlatacağım olay örgüsü kurgusaldır; karakterler ve yaşananlar, Karadeniz’in toplumsal hafızasından ve bölgenin kültürel dokusundan esinlenerek oluşturulmuştur.
2. Rize’de Çekilen Filmler: Gerçek Hikâyelerin İzinde
Rize’de çekilen yapımların en dikkat çekicilerinden biri, Semih Kaplanoğlu’nun yönettiği Bal (2010) filmidir. Yusuf üçlemesinin bir parçası olan film, küçük bir çocuğun dünyasını, babasıyla ilişkisini ve ormanın gizemli atmosferini anlatır. Filmin çekimleri Rize’nin Çamlıhemşin ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Yapım, 2010 yılında 60. Berlin Uluslararası Film Festivali’nde Altın Ayı ödülünü kazanarak uluslararası alanda büyük başarı elde etmiştir. Rize Takip+1
Bir diğer örnek, Yusuf Kurçenli’nin yönettiği Yüreğine Sor (2010) filmidir. Tuba Büyüküstün’ün başrolünde bulunduğu yapım, iki gencin aşkını tarihsel ve toplumsal engeller üzerinden işler. Çekimlerin önemli bir kısmı Ayder Yaylası’nda yapılmıştır. Film, aşkın yalnızca iki insan arasında yaşanan bir duygu olmadığını; inanç, aile, gelenek ve toplum baskısıyla da şekillendiğini gösterir. rizetakip.com+1
Yeşim Ustaoğlu’nun Bulutları Beklerken (2004) filmi ise Karadeniz’in geçmişine, göçlere ve kimlik meselesine uzanır. Çekimleri Çamlıhemşin’de gerçekleştirilen film, geçmişte yaşanan zorunlu ayrılıkların insanlar üzerindeki izlerini ele alır. Burada doğa yalnızca güzel bir manzara değildir; hafızanın, kaybolan evlerin ve yarım kalan hayatların da taşıyıcısıdır. Rize Takip+1
Ayrıca Off Karadeniz (2011), Elveda Katya (2012) ve Kardeşim Benim 2 (2017) gibi yapımların çekimlerinde de Rize’den yararlanılmıştır. Elene (2016) kısa filmi ise Kalkandere ve Ardeşen’de çekilmiştir. Bu örnekler, Rize’nin yalnızca romantik manzaralar sunan bir çekim alanı olmadığını; aile ilişkilerinden göçe, kültürel farklılıklardan gündelik emek mücadelesine kadar farklı anlatılara ev sahipliği yaptığını gösterir. Rize Takip+1
Peki, bütün bu filmlerin ortak noktası nedir? Bence asıl ortaklık, insanın doğayla ve yaşadığı çevreyle kurduğu ilişkide saklıdır. Şimdi bu düşünceden hareketle, bir film ekibinin Rize’ye gelişiyle başlayan ve bir kasabanın geçmişini değiştiren kurgusal bir hikâyeye geçelim.
3. Sislerin Ardındaki Ev: Bir Film Ekibinin Rize’ye Gelişi
Sonbaharın ilk günleriydi. Rize’nin Çamlıhemşin ilçesinde, dağların üzerine çöken sis sabah saatlerinde evlerin çatılarını bile görünmez hâle getiriyordu. Eski taş köprünün yakınında küçük bir kahvehane vardı. Kahvenin sahibi Cemal, her sabah çay kazanını yakar, dükkânın önünü süpürür ve yoldan geçenlere aynı soruyu sorardı:
“Bugün yağmur duracak mı dersiniz?”
Kimse kesin bir cevap vermezdi. Çünkü burada yağmur, hava durumundan çok hayatın bir parçasıydı.
Bir gün kasabaya üç araçlık bir film ekibi geldi. Yönetmen, yıllardır İstanbul’da yaşayan ve çocukluğunu Rize’de geçirmiş olan Deniz adında genç bir kadındı. Amacı, yıllar önce terk edilmiş bir dağ evinde geçen bir aile hikâyesini filme almaktı.
Evin sahibi yaşlı bir kadın olan Emine Hanım’dı. Gençliğinde çay toplamış, çocuklarını büyütmüş, eşini kaybettikten sonra da aynı evde yaşamaya devam etmişti. Ev, ailesinin geçmişini saklayan eski fotoğraflar, sandıklar ve sararmış mektuplarla doluydu.
Deniz, evi ilk gördüğünde heyecanlandı. Pencerelerinden vadiye bakan bu yapı, ona aradığı hikâyenin tam merkezini bulmuş gibi hissettirmişti.
Ancak evin kullanılabilmesi için önce yıllardır çözülemeyen bir sorun vardı: Evin altından geçen eski su yolu, komşu arazilerle ilgili bir anlaşmazlık nedeniyle kapatılmıştı. Nem, duvarlara zarar veriyor; çatıdan sızan yağmur suyu da yapının giderek çürümesine yol açıyordu.
Film ekibinin teknik sorumlusu Murat, sorunu inceler incelemez bir plan hazırladı.
“Önce suyun nereden geldiğini bulacağız. Ardından çatıyı geçici olarak koruyup duvarları kurutacağız. İzinleri de almadan hiçbir yere müdahale etmeyeceğiz,” dedi.
Murat sakin, hesaplı ve çözüm odaklı biriydi. Önündeki sorunu parçalara ayırıyor, hangi işin hangi sırayla yapılması gerektiğini belirliyordu.
Deniz ise Emine Hanım'ın yanında oturup onun anlattıklarını dinliyordu. Kadının evini neden terk etmek istemediğini anlamaya çalışıyor, yalnızca çekim izni almakla yetinmiyordu.
İkisi de aynı sorunu çözmek istiyordu fakat farklı yerlerden başlıyorlardı. Murat önce su yolunu, Deniz ise bu su yolunun insanlar için ne anlama geldiğini anlamak istiyordu.
İşte hikâye tam burada başladı.
4. Erkeklerin Planı, Kadınların Hafızası: Aynı Soruna İki Farklı Bakış
Ertesi sabah Murat, elinde metre ve çizimlerle köyün eski su kanalını incelemeye çıktı. Ona Emine Hanım'ın torunu Baran da eşlik ediyordu. Baran, inşaat mühendisliği eğitimi almış, birkaç yıl İstanbul’da çalıştıktan sonra ailesinin yanına dönmüştü.
Baran, kanalın eski haritalarını araştırmıştı. Ona göre sorun, yıllar önce yapılan bir yol çalışması sırasında suyun doğal akışının değiştirilmesinden kaynaklanıyordu.
“Buraya küçük bir drenaj hattı kurarsak evin temelini koruyabiliriz,” dedi.
1. Bir Filmden Fazlası: Rize’nin Yağmurla Başlayan Hikâyesi
Arkadaşlar, bugün sizinle Karadeniz’in yeşiline, insanının sıcaklığına ve dağların arasına saklanmış eski hikâyelere uzanan bir yolculuk paylaşmak istiyorum. Geçenlerde Rize’de çekilen filmler hakkında konuşurken kendime şu soruyu sordum: Bir şehri gerçekten tanımak için sokaklarında yürümek mi gerekir, yoksa o şehrin bir filmde nasıl anlatıldığına bakmak da yeterli midir?
Rize denildiğinde çoğumuzun aklına çay bahçeleri, sisli dağlar, Fırtına Deresi, ahşap evler ve yağmur altında uzanan dar yollar geliyor. Fakat bu coğrafya, yalnızca güzel manzaralardan ibaret değil. Her vadinin, her eski evin ve her çay bahçesinin ardında anlatılmayı bekleyen bir yaşam mücadelesi var. Sinema da tam bu noktada devreye giriyor. Bazen bir insanın memleket özlemini, bazen kuşaklar arasındaki çatışmayı, bazen de değişen Türkiye’nin küçük bir Karadeniz kasabasındaki yansımalarını anlatıyor.
Rize’de çekilen film ve dizileri araştırırken özellikle dikkatimi çeken konu, doğanın hikâyenin yalnızca arka planı olmamasıydı. Karadeniz’de yağmur, karakterlerin ruh hâlini değiştiren bir unsur; dağlar, insanların önüne çıkan engellerin simgesi; deniz ise uzaklara gitme arzusunun karşılığı olabiliyor.
Burada önemli bir ayrımı da baştan yapmak gerekiyor: Rize’de çekilen yapımlar ile hikâyesi Rize’de geçen yapımlar her zaman aynı şey değildir. Bir filmin Karadeniz’de geçmesi, bütün sahnelerinin Rize’de çekildiği anlamına gelmez. Bu nedenle belirli bir yapımın çekim yerini değerlendirirken güvenilir kaynaklardan doğrulama yapmak önemlidir.
Şimdi gelin, bu sorunun peşinden giderken Rize’nin tarihini, insan ilişkilerini ve sinemanın anlatım gücünü bir araya getiren bir hikâyeye bakalım. Anlatacağım olay örgüsü kurgusaldır; karakterler ve yaşananlar, Karadeniz’in toplumsal hafızasından ve bölgenin kültürel dokusundan esinlenerek oluşturulmuştur.
2. Rize’de Çekilen Filmler: Gerçek Hikâyelerin İzinde
Rize’de çekilen yapımların en dikkat çekicilerinden biri, Semih Kaplanoğlu’nun yönettiği Bal (2010) filmidir. Yusuf üçlemesinin bir parçası olan film, küçük bir çocuğun dünyasını, babasıyla ilişkisini ve ormanın gizemli atmosferini anlatır. Filmin çekimleri Rize’nin Çamlıhemşin ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Yapım, 2010 yılında 60. Berlin Uluslararası Film Festivali’nde Altın Ayı ödülünü kazanarak uluslararası alanda büyük başarı elde etmiştir. Rize Takip+1
Bir diğer örnek, Yusuf Kurçenli’nin yönettiği Yüreğine Sor (2010) filmidir. Tuba Büyüküstün’ün başrolünde bulunduğu yapım, iki gencin aşkını tarihsel ve toplumsal engeller üzerinden işler. Çekimlerin önemli bir kısmı Ayder Yaylası’nda yapılmıştır. Film, aşkın yalnızca iki insan arasında yaşanan bir duygu olmadığını; inanç, aile, gelenek ve toplum baskısıyla da şekillendiğini gösterir. rizetakip.com+1
Yeşim Ustaoğlu’nun Bulutları Beklerken (2004) filmi ise Karadeniz’in geçmişine, göçlere ve kimlik meselesine uzanır. Çekimleri Çamlıhemşin’de gerçekleştirilen film, geçmişte yaşanan zorunlu ayrılıkların insanlar üzerindeki izlerini ele alır. Burada doğa yalnızca güzel bir manzara değildir; hafızanın, kaybolan evlerin ve yarım kalan hayatların da taşıyıcısıdır. Rize Takip+1
Ayrıca Off Karadeniz (2011), Elveda Katya (2012) ve Kardeşim Benim 2 (2017) gibi yapımların çekimlerinde de Rize’den yararlanılmıştır. Elene (2016) kısa filmi ise Kalkandere ve Ardeşen’de çekilmiştir. Bu örnekler, Rize’nin yalnızca romantik manzaralar sunan bir çekim alanı olmadığını; aile ilişkilerinden göçe, kültürel farklılıklardan gündelik emek mücadelesine kadar farklı anlatılara ev sahipliği yaptığını gösterir. Rize Takip+1
Peki, bütün bu filmlerin ortak noktası nedir? Bence asıl ortaklık, insanın doğayla ve yaşadığı çevreyle kurduğu ilişkide saklıdır. Şimdi bu düşünceden hareketle, bir film ekibinin Rize’ye gelişiyle başlayan ve bir kasabanın geçmişini değiştiren kurgusal bir hikâyeye geçelim.
3. Sislerin Ardındaki Ev: Bir Film Ekibinin Rize’ye Gelişi
Sonbaharın ilk günleriydi. Rize’nin Çamlıhemşin ilçesinde, dağların üzerine çöken sis sabah saatlerinde evlerin çatılarını bile görünmez hâle getiriyordu. Eski taş köprünün yakınında küçük bir kahvehane vardı. Kahvenin sahibi Cemal, her sabah çay kazanını yakar, dükkânın önünü süpürür ve yoldan geçenlere aynı soruyu sorardı:
“Bugün yağmur duracak mı dersiniz?”
Kimse kesin bir cevap vermezdi. Çünkü burada yağmur, hava durumundan çok hayatın bir parçasıydı.
Bir gün kasabaya üç araçlık bir film ekibi geldi. Yönetmen, yıllardır İstanbul’da yaşayan ve çocukluğunu Rize’de geçirmiş olan Deniz adında genç bir kadındı. Amacı, yıllar önce terk edilmiş bir dağ evinde geçen bir aile hikâyesini filme almaktı.
Evin sahibi yaşlı bir kadın olan Emine Hanım’dı. Gençliğinde çay toplamış, çocuklarını büyütmüş, eşini kaybettikten sonra da aynı evde yaşamaya devam etmişti. Ev, ailesinin geçmişini saklayan eski fotoğraflar, sandıklar ve sararmış mektuplarla doluydu.
Deniz, evi ilk gördüğünde heyecanlandı. Pencerelerinden vadiye bakan bu yapı, ona aradığı hikâyenin tam merkezini bulmuş gibi hissettirmişti.
Ancak evin kullanılabilmesi için önce yıllardır çözülemeyen bir sorun vardı: Evin altından geçen eski su yolu, komşu arazilerle ilgili bir anlaşmazlık nedeniyle kapatılmıştı. Nem, duvarlara zarar veriyor; çatıdan sızan yağmur suyu da yapının giderek çürümesine yol açıyordu.
Film ekibinin teknik sorumlusu Murat, sorunu inceler incelemez bir plan hazırladı.
“Önce suyun nereden geldiğini bulacağız. Ardından çatıyı geçici olarak koruyup duvarları kurutacağız. İzinleri de almadan hiçbir yere müdahale etmeyeceğiz,” dedi.
Murat sakin, hesaplı ve çözüm odaklı biriydi. Önündeki sorunu parçalara ayırıyor, hangi işin hangi sırayla yapılması gerektiğini belirliyordu.
Deniz ise Emine Hanım'ın yanında oturup onun anlattıklarını dinliyordu. Kadının evini neden terk etmek istemediğini anlamaya çalışıyor, yalnızca çekim izni almakla yetinmiyordu.
İkisi de aynı sorunu çözmek istiyordu fakat farklı yerlerden başlıyorlardı. Murat önce su yolunu, Deniz ise bu su yolunun insanlar için ne anlama geldiğini anlamak istiyordu.
İşte hikâye tam burada başladı.
4. Erkeklerin Planı, Kadınların Hafızası: Aynı Soruna İki Farklı Bakış
Ertesi sabah Murat, elinde metre ve çizimlerle köyün eski su kanalını incelemeye çıktı. Ona Emine Hanım'ın torunu Baran da eşlik ediyordu. Baran, inşaat mühendisliği eğitimi almış, birkaç yıl İstanbul’da çalıştıktan sonra ailesinin yanına dönmüştü.
Baran, kanalın eski haritalarını araştırmıştı. Ona göre sorun, yıllar önce yapılan bir yol çalışması sırasında suyun doğal akışının değiştirilmesinden kaynaklanıyordu.
“Buraya küçük bir drenaj hattı kurarsak evin temelini koruyabiliriz,” dedi.