EF 55 normal mi ?

Mantikli

New member
EF 55 Normal mi? Kalp Raporunu Görüp “Google Doktor” Olanlar Buraya 😄

İnsan bazen sağlık raporunu eline alıyor ve sanki şifreli bir devlet belgesi bulmuş gibi hissediyor. “EF: 55%” yazıyor. Tamam da 55 neyin 55’i? Kalp sınavından 100 üzerinden 55 mi aldık, yoksa öğretmen “geçtin ama biraz daha çalış” mı dedi? 😄

Özellikle ekokardiyografi sonucunda EF 55 ifadesini görenlerin aklına hemen “Kalbimde bir problem mi var?” sorusu geliyor. Oysa EF, yani ejeksiyon fraksiyonu, kalbin sol karıncığının her kasılmada içindeki kanın yaklaşık ne kadarını dışarı pompaladığını gösteren bir ölçüm. Amerikan Kalp Derneği, tipik sol ventrikül EF değerini yaklaşık %55-%70 aralığında veriyor. Mayo Clinic de yaklaşık %50-%70 aralığını normal kabul edilen değerler içinde değerlendiriyor. Dolayısıyla tek başına %55 EF genellikle normal aralıkta kabul edilir. www.heart.org+1

Fakat burada küçük bir sağlık raporu klasiği var: Bir rakamı tek başına okuyup bütün kalbin hikâyesini çözmeye çalışmak, filmin yalnızca fragmanını izleyip final hakkında karar vermeye benziyor.

EF Tam Olarak Neyi Gösteriyor?

EF, “Kalp her attığında kanın yüzde kaçını dışarı gönderiyor?” sorusuna cevap verir.

Örneğin sol karıncıkta 100 birim kan bulunduğunu düşünelim. EF %55 ise her kasılmada bunun yaklaşık 55 birimi dışarı pompalanıyor demektir. Bu, kalbin içinde kalan 45 birimin “kalp çalışmadı” anlamına gelmediği önemli bir ayrıntıdır. Kalp normal şartlarda bir kasılmada içindeki kanın tamamını dışarı atmaz.

Bu nedenle “EF 55, yani kalp sadece yüzde 55 çalışıyor” şeklindeki yorum doğru değildir. EF, kalbin genel performansının yüzde kaçı olduğunu gösteren bir karne notu değildir. Sol ventrikülün bir kasılma sırasında ne kadar kan çıkardığını ifade eden belirli bir ölçümdür. www.heart.org+1

Burada erkeklerin “Tamam, değer normal mi? Değil mi? Sonraki adım ne?” diye tablo çıkarma eğilimiyle, kadınların “Peki bu kişi nasıl hissediyor, başka ne yazıyor raporda, doktor ne dedi?” diye daha geniş hikâyeye bakma eğilimi arasında güzel bir ortak nokta var: İkisi de aslında haklı bir sorunun farklı tarafını yakalıyor.

Çünkü EF tek başına yeterli değildir.

EF 55 İyi mi, Düşük mü?

Kısa cevap: Genellikle normaldir.

Amerikan Kalp Derneği, normal EF için %55-%70 aralığını belirtirken, başka güncel hasta bilgilendirme materyallerinde yaklaşık %50-%70 aralığı da kullanılabiliyor. Mayo Clinic ise EF'nin kalbin işlevini değerlendiren birçok ölçümden yalnızca biri olduğunu özellikle vurguluyor. www.heart.org+2www.heart.org+2

Dolayısıyla ekokardiyografi raporunda EF %55 yazıyorsa, sırf bu sayı üzerinden “kalp zayıf” demek doğru olmaz.

Hatta EF ölçümünün kendisinde de belli bir değişkenlik bulunabilir. Kullanılan görüntüleme yöntemi, ölçümü yapan kişi, teknik koşullar ve kişinin fizyolojik durumu sonucu etkileyebilir. Texas Heart Institute, özellikle %50-%55 civarındaki değerlerde ölçüm yöntemlerinin birkaç puanlık farklılık gösterebileceğini ve tek bir “normal” sınır belirlemenin her birey için kusursuz olmadığını açıklıyor. The Texas Heart Institute®

Yani raporda 55 görüp “Geçen sene 60'tı, kalbim beş puan yaşlandı!” diye panik yapmak pek mantıklı değil. Kalp, matematik sınavındaki gibi her ölçümde aynı sonucu vermek zorunda değil.

Peki Neden Bazı Sitelerde 55, Bazılarında 50 Normal Yazıyor?

İnternette kafa karıştıran noktalardan biri de bu.

Bir yerde “EF 55 ve üzeri normal” deniyor, başka yerde “50 ve üzeri normal” ifadesi karşınıza çıkıyor. Bu farklılık çoğunlukla referans aralıklarının ve klinik sınıflandırmaların kullanım biçimlerinden kaynaklanıyor.

Mayo Clinic'in güncel açıklamasında sol ventrikül EF'sinin yaklaşık %50-%70 aralığında normal kabul edildiği belirtiliyor. Amerikan Kalp Derneği'nin bazı materyallerinde ise tipik normal aralık %55-%70 olarak ifade edilirken, başka bir hasta bilgilendirme sayfasında %50-%70 aralığının tipik olarak normal kabul edildiği belirtiliyor. www.heart.org+2www.heart.org+2

Bu yüzden 55 değeri sınırda kötü bir değer gibi düşünülmemeli.

Tam tersine, kullanılan referanslara göre normal kabul edilen aralığın içinde veya alt sınırında yer alan bir değerdir.

Ama EF 55 İse Neden Doktor Başka Şeylere Bakıyor?

Çünkü kalp yalnızca “kaç yüzde kan pompaladı?” sorusundan ibaret değil.

Ekokardiyografide kalbin odacıklarının boyutları, duvar hareketleri, kapakların durumu, kalp kasının yapısı, gevşeme fonksiyonu ve başka birçok parametre değerlendirilebilir.

Örneğin kişi nefes darlığından şikâyet ediyor olabilir ama EF'si normal çıkabilir. Bunun nedeni, kalbin kasılma sırasında kanı yeterince çıkarabilmesine rağmen gevşeme ve dolma aşamasında problem yaşaması olabilir. Amerikan Kalp Derneği, korunmuş EF ile kalp yetersizliğinin (HFpEF) mümkün olduğunu özellikle belirtiyor. www.heart.org+1

Bu nedenle “EF normal = kalple ilgili hiçbir sorun kesinlikle yok” şeklinde bir denklem kurmak da doğru değildir.

İşte burada rapor okumak biraz dedektifliğe dönüşüyor.

EF 55.

Tamam.

Peki sol ventrikül nasıl?

Kapaklarda önemli bir sorun var mı?

Duvar hareketleri normal mi?

Kalbin gevşeme fonksiyonu nasıl?

Kişinin tansiyonu nasıl?

Göğüs ağrısı, bayılma, çarpıntı veya nefes darlığı var mı?

Sorular çoğaldıkça 55 sayısının tek başına neden bütün hikâyeyi anlatamayacağı daha iyi anlaşılıyor.

“EF 55 Ama Ben Nefes Nefese Kalıyorum” Diyenler Ne Yapmalı?

İşte forumlarda en çok tartışılması gereken nokta burası.

Bir kişinin EF'si %55 olabilir ve yine de şikâyetleri bulunabilir. Bu durumda yapılması gereken, “Ama EF normalmiş, demek ki bir şey yok” diyerek konuyu kapatmak değil; şikâyetin nedenini doktorla birlikte değerlendirmek.

Özellikle yeni başlayan veya belirginleşen nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma, ciddi çarpıntı, bacaklarda belirgin şişme ya da eforla ortaya çıkan olağandışı yakınmalar varsa yalnızca EF rakamına bakmamak gerekir.
 
Üst